Download WordPress Themes, Happy Birthday Wishes
Басты бет » Дін мен дəстүр

Дін мен дəстүр

Наурыздағы қазақша романтика

Елбасы-Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» деп атаған кезекті  Жолдауында Ұлттық бірегейлікті сақтау туралы: «Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Оның екі қыры бар. Біріншіден, ұлттық сана-сезімнің көкжиегін кеңейту. Екіншіден, ұлттық болмыстың өзегін сақтай отырып, оның бірқатар сипаттарын өзгерту. Қазір салтанат құрып тұрған жаңғыру үлгілерінің қандай қатері болуы мүмкін? Қатер жаңғыруды әркімнің ұлттық даму ...

Read More »

Қала шетінде қазақы ауылдар салынса

Елбасы Н.Назарбаев «Рухани жанғыру» бағдарламалық мақаласында «әлем бізді мәдени жетістіктерімізден  тануы   керек» деп,  Үкіметке осы бағытта атқарылатын  істерді тапсырып,  бекіткен  болатын. Бүгінде Елбасы идеясын жүзеге  асыру үшін  көптеген мүмкіндіктерге  иеміз. Өйткені тарихқа бай көшпенділер мәдениетінің    мұрасы  Қазақстанда, нақтырақ айтқанда Ұлы Жібек жолы  бойында орналасқан. Олар — аты аңызға айналған Нұх пайғамбар кемесі  тоқтаған Қазығұрт шоқысы, ата-бабаларымыз әлемде  бірінші болып, бес ...

Read More »

Төс тартудың төркіні неде?

Бүгінде әрбір қонақжай шаңырақ күйеу балаға арнап төс сақтайды. Бірақ, оны не үшін күйеуге жегізетінін көпшілгіміз біле бермейміз. Бірде туыс қайынсіңлімді ұзаттық. Сонда күйеу балаға төс тарту кәдесі маған бұйырды. Бұл кәденің астарында не жатқанын білмесем де, мәз болдым. Тіпті, қайынсіңліме: «күйеу балаға айт, қалтасын қомпайтып келсін, ертең төсті мен тартамын», – деппін. Ал, қайынсіңілім: «төс деген не, оны не ...

Read More »

«Мұсылман құсты» білесіз бе?

Оны көргіңіз келсе Паң атаның ұрпағына барыңыз Ителгі деген бір құс бар. Құстардың ішіндегі бүркіттен кейінгі алғыры, аң алатын қабілеттісі осы деседі. Түркістан облысының Төлеби ауданындағы Керегетас ауылында тұрып, жасы тоқсаннан аса қайтыс болған Кеуенов Паңсатбек деген ақсақал болды. Ауылдастары Паң ата деп кеткен қария бойынан қуат кеткенше ат үстінде құс жүгіртіп, аң салды. Балаларын да үйретті. Қазір бұл дәстүр ...

Read More »

Cыбаға беру — салтымыз

Бүгінде қысқа сойылған соғым етін асып, әрбір мерейлі шаңырақтың берекесі кіріп тұрған кез. Арнайы сойған мал етін  қыста былқыта қайнатып, құда-құдағи, дос-жаран, ағайын-туыспен бөлісе, бір-бірін шақырыса жеу бұрыннан салтымыз. Халқымызда шалғайдағы туыстарға, әсіресе, жасы үлкен туыстарға сыбаға бөлінетін әдет-ғұрып болған. Оны ірі малдан, ұсақ малдан, азық-түліктен болсын «жеңсік ас» деп бара жатқан адамдардан беріп жібереді, не апарып береді. Тарқатып айтар ...

Read More »

«Аунату» дәстүрінің мәні неде?

Қазақ халқының салт-дәстүрлері осы ұлттың мінез-құлқын, қасиеттерін көрсетеді. Кейбір салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары сол халықтың тұрмысына, тәрбиесі мен мінезіне, сеніміне, ырымына қарай қалыптасып келеді. Қазақта «Алты жыл аш болсаң да, атаңның салтын ұмытпа» деген мақал бар. Салт-дәстүрлердің ұрпақ тәрбиесіндегі мәні зор. Бала тәрбиесіне байланысты әдет-ғұрыптарға баланың дүниеге келген күнінен бері жүргізілетін тәлім-тәрбиелерінен бастап, есейіп, азамат болып кеткенге дейінгі кезең кіреді. Сол ...

Read More »

Тілі жаңа шыққан немерем бесік жырын жатқа айтады

«Өзге пікір» газетінің өткен сандарының бірінен «Әлди жыры жоғалып барады» деген мақаланы оқыдым. Басылым өте өзекті мәселені қозғаған деп ойлаймын. Өйткені бесік жырының құдіретіне өзім көз жеткізген оқиға бар еді. Менің бір немеремнің тілі кеш шықты, бірақ бірден жатық сөйлеп кетті. Бір күні былдырлап ән айтқандай болды. Жайлап құлақ салсам, сізге өтірік, маған шын, тілі жаңа шыққан немерем бесікте жатқанында ...

Read More »

Әлди жыры жоғалып барады

«Жас балаға қазақтың әлди-әлди деп басталатын бесік жырын жырлау керек. Бұл жырдың күйі де, сөзі де тәтті», – деп ақын Мағжан Жұмабаев айтқандай, бесік жырын айту әрбір ананың сәби алдындағы қасиетті борышы. Бірақ бұл борышты қазіргі аналар қалай орындап жүр? Өкінішке қарай, бүгінгі сәбилер әні мен сөзі үйлесімді әлди жырымен емес, ұялы телефон әуенімен немесе «бабай келедімен» көз іліп келеді. ...

Read More »

Қазақтың қошқармүйізі

Ою-өрнек өнері халықтың рухани, мәдени және күнделікті шаруашылығынан сыр шертетін, ең үздік дамыған қолданбалы шығармашылық. Халқымыздың кілем тоқу өнері мен ою-өрнегін зерттеген  кей ғалымдар оның бастауы парсы әлемінен, яғни, Иран-Парсы дәстүрлі «ағаш пен құс» нұсқасынан шыққандығын айтады. Алайда, оюымыздың «атасы» – қошқармүйіз өрнегі, бұл өнердің шығу тарихы өз ұлтымызбен тікелей байланысты екендігі ғылыми еңбектерде де дәлелденген. Қошқармүйіздің шығуы сол кезеңдерде ...

Read More »

Көгендік беріп, кеусен тараттыңыз ба?

Қазақ ежелден жомарт, қайырымды халық. Ата-бабамыз қолда бар бүтін нанды бөліп, жарты нанды жарып жолдасына берген. Ауылда ырзық-несібелі, бай-ауқатты кісілер болса кедей-кепшікті де ұмыт қалдырмай, жәрдемдескен. Тіпті, қайырымдылық қасиеттен туындаған бұл қағида дәстүрге айналып, ел ішінде тұрақты ұйымдастырылып тұрған. Ата-бабамыздың салт-дәстүрінде көгендік, кеусен, шүлен тарату сияқты ұғымдар осыдан барып қалыптасқан. Этнографтардың мәлімдеуінше, көгендік ата-бабаларымыздан жалғасып келе жатқан, малшылар қауымына тән ...

Read More »
Яндекс.Метрика